Silikony nie są z definicji szkodliwe dla włosów. Różnią się trwałością filmu i sposobem usuwania, dlatego najważniejsze jest dopasowanie ich do potrzeb pasm oraz regularne oczyszczanie. Silikon może wygładzić włosy, ograniczyć tarcie i zabezpieczyć końcówki, ale stosowany bez kontroli bywa przyczyną obciążenia.
Jakie są rodzaje silikonów?
Silikony to polimery krzemoorganiczne wykorzystywane w kosmetykach między innymi po to, aby wygładzić powierzchnię włosa, ułatwić rozczesywanie i utworzyć film ochronny. Podział według rozpuszczalności nie jest jednak całkowicie równy podziałowi według lotności. Silikon lotny może odparowywać, mimo że nie rozpuszcza się w wodzie, a niektóre silikony nierozpuszczalne można usunąć łagodnym szamponem.
| Typ silikonu | Przykłady | Jak zmyć? |
|---|---|---|
| Lotne | Cyclopentasiloxane, Cyclomethicone, Cyclohexasiloxane | Odparowują po aplikacji. Przy regularnym stosowaniu można okresowo użyć mocniej oczyszczającego szamponu. |
| Rozpuszczalne w wodzie | Dimethicone Copolyol, Lauryl Methicone Copolyol, PEG-12 Dimethicone | Wodą lub podczas zwykłego mycia, zależnie od całej formuły kosmetyku. |
| Nierozpuszczalne, zmywalne łagodnie | Amodimethicone, Dimethicone, Dimethiconol, Phenyl Trimethicone | Najczęściej łagodnym szamponem. W przypadku Amodimethicone znaczenie mają też składniki towarzyszące, na przykład Trideceth-12. |
| Nierozpuszczalne, wymagające mocniejszego oczyszczania | Simethicone, Trimethicone, Trimethylsiloxysilicates | Szamponem z silniejszym detergentem, takim jak SLS lub SLES, jeśli łagodny produkt nie usuwa nadbudowy. |
SLS i SLES nie są silikonami. To detergenty myjące, które pomagają usunąć z włosów trwałe warstwy składników kondycjonujących, w tym niektóre silikony. Ich działanie może być dla części osób zbyt intensywne, szczególnie przy wrażliwej skórze głowy, dlatego częstotliwość stosowania trzeba dopasować do własnej tolerancji.
Jak znaleźć silikony w składzie INCI?
Najprostszą metodą jest przejrzenie listy INCI i zwrócenie uwagi na charakterystyczne fragmenty nazw. Nie każda nazwa z takim zakończeniem oznacza identyczne działanie, ale jest to dobry punkt wyjścia:
- -cone – na przykład Dimethicone i Amodimethicone.
- -methicone – grupa nazw obejmująca różne silikony wygładzające.
- -siloxane – na przykład Cyclopentasiloxane i Trimethylsiloxysilicates.
- -silanol – końcówka spotykana w nazwach wybranych składników silikonowych.
- PEG lub PPG w nazwie – często wskazuje na modyfikację zwiększającą rozpuszczalność w wodzie, choć konkretny składnik zawsze należy oceniać w całej formule.
Przydatna jest także kolejność składników. Substancje wymienione wysoko w INCI występują zwykle w większym stężeniu niż te znajdujące się pod koniec listy. Nie pozwala to dokładnie określić ilości silikonu, ale pomaga ocenić, czy kosmetyk jest formułą mocno wygładzającą, czy zawiera jedynie niewielki dodatek.
Kiedy silikony pomagają włosom?
Silikony nie odbudowują uszkodzonej struktury włosa, ponieważ działają głównie na jego powierzchni. Mogą jednak poprawić wygląd i ograniczyć skutki codziennego tarcia. Wygładzają pasma, zmniejszają plątanie, nadają połysk i ograniczają elektryzowanie. Warstwa nałożona na końcówki może zmniejszyć ich ocieranie o ubrania, pasek torebki czy pościel.
Takie zabezpieczenie bywa szczególnie przydatne przy włosach długich, cienkich, suchych, rozjaśnianych lub wysokoporowatych. Silikony mogą też ograniczać utratę wody z powierzchni włosa i częściowo chronić pasma przed wpływem ciepła oraz promieniowania UV. Nie oznacza to jednak, że kosmetyk silikonowy zastępuje termoochronę albo pozwala bez konsekwencji często używać prostownicy.
Najczęściej lepiej umieszczać mocniej wygładzające silikony w odżywce, masce lub serum na końcówki niż w produkcie przeznaczonym przede wszystkim do mycia skóry głowy. W przypadku włosów cienkich sprawdzi się mniejsza ilość lekkiego produktu, na przykład mgiełki lub serum nakładanego wyłącznie od połowy długości.
Co oznacza nadbudowa silikonów?
Nadbudowa pojawia się wtedy, gdy na włosach gromadzą się kolejne warstwy składników filmotwórczych. Nie oznacza to automatycznie uszkodzenia włosa, ale może pogorszyć jego wygląd i utrudnić dopasowanie pielęgnacji. Pasma stają się wtedy ciężkie, oklapnięte, matowe lub mniej podatne na stylizację. Czasem szybciej tracą świeżość, choć samo przetłuszczanie zależy także od skóry głowy i całej receptury kosmetyku.
Jeśli włosy po kilku użyciach produktów wygładzających tracą objętość, trudno je domyć albo przestają dobrze reagować na odżywki, warto wykonać jedno dokładniejsze mycie. Szampon z SLS lub SLES może pomóc usunąć trudniejszą warstwę, ale przy podrażnieniu skóry głowy lepiej nie stosować go rutynowo i wybrać sposób oczyszczania, który nie wywołuje dyskomfortu.
Nie należy zakładać, że każdy matowy lub suchy włos jest efektem silikonów. Przyczyną może być niedobór emolientów, nadmiar protein, niewłaściwa technika mycia, uszkodzenia chemiczne albo zbyt częsta stylizacja termiczna. Dlatego obserwuj reakcję pasm na cały kosmetyk, a nie tylko na jeden składnik.
Jak włączyć silikony do pielęgnacji?
Najprostszy kompromis polega na stosowaniu silikonów tam, gdzie dają największą korzyść, czyli w odżywkach, maskach i produktach do zabezpieczania końcówek. Przy regularnym używaniu nierozpuszczalnych silikonów zaplanuj okresowe oczyszczanie włosów mocniejszym szamponem. Orientacyjnie może to być raz na tydzień lub dwa tygodnie, ale częstotliwość zależy od liczby produktów, częstotliwości mycia i reakcji włosów.
Jeśli używasz przede wszystkim silikonów rozpuszczalnych w wodzie, lotnych albo łatwo zmywalnych łagodnym szamponem, mocne oczyszczanie może być potrzebne rzadziej. Najważniejszy wyznacznik stanowią własne pasma. Włosy, które łatwo się puszą i łamią, mogą skorzystać z dodatkowego filmu ochronnego. Te cienkie i szybko tracące objętość mogą lepiej reagować na lekkie formuły oraz mniejszą ilość produktu.
Nie musisz wybierać między całkowitym odrzuceniem silikonów a używaniem ich przy każdym myciu. Rozpoznaj rodzaj składnika w INCI, dopasuj kosmetyk do porowatości i kondycji włosów, a przy trwałych silikonach zachowaj regularne oczyszczanie. Taki sposób pozwala korzystać z ochrony bez niepotrzebnego ryzyka nadbudowy.
