Słońce niszczy włosy, ponieważ promieniowanie UV uszkadza keratynę i utlenia melaninę, czyli naturalny barwnik częściowo chroniący włókno włosa. Włosy są martwą strukturą, więc nie naprawiają się same. Można jedynie ograniczać dalsze zniszczenia i tymczasowo wygładzać uszkodzoną powierzchnię.
Co dokładnie dzieje się z włosem pod wpływem UV?
Łodyga włosa składa się przede wszystkim z keratyny. Jej zewnętrzną warstwę tworzą nachodzące na siebie łuski, a pod nimi znajduje się kora odpowiadająca między innymi za wytrzymałość i elastyczność pasma. Promieniowanie ultrafioletowe narusza oba te poziomy. Łuski odchylają się, włos traci gładkość, a uszkodzona kora łatwiej oddaje wilgoć i staje się podatna na łamanie.
UVA – osłabia wnętrze i utlenia melaninę
Promieniowanie UVA dociera głębiej do włókna włosa. Przyspiesza utlenianie melaniny, dlatego naturalny i kosmetyczny kolor stopniowo blednie. Ciemne włosy zwykle lepiej znoszą umiarkowaną ekspozycję, ponieważ zawierają więcej tego barwnika. Nie oznacza to jednak pełnej ochrony.
UVB – uszkadza łuski i keratynę
Promieniowanie UVB działa silnie na powierzchnię włosa i przyczynia się do degradacji keratyny. W efekcie pasma stają się suche, szorstkie, kruche i mniej elastyczne. Pojawia się puszenie, trudniejsze rozczesywanie oraz większa skłonność do rozdwajania końcówek.
Najbardziej narażone są włosy rozjaśniane, farbowane i wcześniej osłabione zabiegami chemicznymi. Rozjaśnianie usuwa część naturalnego pigmentu i narusza strukturę łusek, dlatego takie pasma mają mniejszą odporność na słońce niż włosy naturalne.
Dlaczego woda, chlor i wiatr nasilają zniszczenia?
Słońce rzadko działa w całkowitym odosobnieniu. Na plaży lub przy basenie włosy są jednocześnie wystawione na promieniowanie, wodę, sól, chlor, wysoką temperaturę i tarcie. Ich wpływ może się nakładać.
Krople wody na włosach mogą skupiać promienie, tworząc tak zwany efekt soczewki. Sól morska i chlor naruszają naturalny film ochronny oraz sprzyjają przesuszeniu, a wiatr plącze pasma i zwiększa tarcie. Szczególnie niekorzystne jest pozostawienie mokrych, słonych włosów do wyschnięcia w pełnym słońcu. To właśnie dlatego mit o „zdrowym” suszeniu włosów na słońcu nie znajduje uzasadnienia w pielęgnacji.
| Czynnik | Wpływ na włosy | Rola w niszczeniu |
|---|---|---|
| Słońce | Uszkadza keratynę i utlenia melaninę | Osłabia strukturę oraz przyspiesza blaknięcie koloru |
| Słona woda | Przesusza i pozostawia kryształki soli na pasmach | Wzmacnia działanie UV, zwłaszcza podczas wysychania włosów |
| Chlor | Usuwa część naturalnej warstwy ochronnej | Ułatwia utratę wilgoci i zwiększa szorstkość włosów |
| Wiatr | Plącze włosy i powoduje tarcie | Mechanicznie narusza łuski oraz sprzyja łamaniu |
Jak chronić włosy przed słońcem?
Najlepsza ochrona łączy barierę fizyczną z kosmetyczną. Żaden produkt nie cofnie uszkodzeń, dlatego zabezpieczanie włosów przed wyjściem na słońce daje lepszy efekt niż późniejsze maskowanie zniszczeń.
W codziennej ochronie pomagają następujące działania:
- Zakrywaj głowę kapeluszem, czapką lub chustą, szczególnie podczas wielogodzinnej ekspozycji. To najprostsza i najbardziej przewidywalna metoda ograniczenia kontaktu włosów z promieniowaniem.
- Stosuj kosmetyk z filtrami UV na całą długość włosów, a nie tylko na końcówki. Mgiełka lub lekkie mleczko sprawdzą się wtedy, gdy nie chcesz obciążyć pasm.
- Po kąpieli w morzu lub basenie spłucz włosy słodką wodą, zanim wyschną. W ten sposób usuniesz sól albo chlor i ograniczysz dalsze przesuszanie.
- Nie susz mokrych włosów w pełnym słońcu. Jeśli pozwalasz im wyschnąć naturalnie, wybierz cień i delikatnie odciśnij nadmiar wody ręcznikiem.
- Ogranicz prostownicę, lokówkę i gorący nawiew w okresie intensywnej ekspozycji. Włosy osłabione przez UV gorzej znoszą kolejne źródła wysokiej temperatury.
- Wybieraj luźne upięcia, które ograniczają plątanie i ocieranie włosów o ramiona, ubranie lub ręcznik.
Oleje, na przykład kokosowy, arganowy lub z pestek malin, mogą tworzyć na włosach warstwę ograniczającą wysychanie. Nie zastępują jednak profesjonalnego produktu z filtrami UV. W przypadku oleju z pestek malin często przypisuje się mu wysoki naturalny współczynnik ochrony, ale jego działanie na włosach zależy od ilości, równomierności aplikacji i całej formulacji kosmetyku. Traktuj go jako emolientowe zabezpieczenie, nie jako odpowiednik kremu przeciwsłonecznego.
Produkty z filtrami UV również nie działają jak niewidzialny pancerz. Kosmetyk może ścierać się podczas kąpieli, wycierania ręcznikiem i noszenia nakrycia głowy, dlatego po tych czynnościach warto ponowić aplikację zgodnie z instrukcją producenta.
Co zrobić po powrocie z plaży?
Po ekspozycji usuń ze śladu włosów sól, chlor, piasek i pozostałości kosmetyków, a następnie dostarcz pasmom składników wygładzających oraz nawilżających. Regeneracja poprawia wygląd włosów, ale nie odbudowuje trwale zniszczonej keratyny. Kosmetyki mogą wypełnić ubytki, zamknąć łuski i zmniejszyć szorstkość, natomiast mocno rozdwojone końcówki wymagają skrócenia.
Po dniu spędzonym na słońcu zachowaj taką kolejność pielęgnacji:
- Spłucz włosy letnią, słodką wodą, aby usunąć sól lub chlor.
- Umyj skórę głowy i długość delikatnym szamponem, bez intensywnego pocierania pasm.
- Nałóż odżywkę lub maskę zawierającą składniki nawilżające, emolienty albo proteiny, takie jak keratyna roślinna.
- Osusz włosy przez odciskanie, rozczesz je bez szarpania i pozwól im wyschnąć w cieniu lub użyj chłodnego nawiewu.
Jeżeli na włosach często pozostaje dużo produktów ochronnych, soli lub chloru, można okresowo zastosować mocniej oczyszczający szampon. Peeling skóry głowy, wykonywany mniej więcej raz na dwa tygodnie, pomaga usunąć martwy naskórek i pozostałości kosmetyków, ale nie zastępuje ochrony samej długości włosów.
Najważniejsze są trzy nawyki: zakrywaj włosy, stosuj kosmetyk z filtrem UV i spłukuj sól oraz chlor po każdej kąpieli. Dzięki temu ograniczysz blaknięcie koloru, przesuszenie i łamliwość, zamiast próbować później ukrywać skutki długiej ekspozycji.
